Bitta VPS'da Docker Compose bilan prod: minimal, lekin ishonchli
Ilgari VPS'da production deploy haqida yozgan edim: SSH, firewall, systemd, nginx, HTTPS va backup. O'shanda "Docker kerakmi?" degan savolga "boshlanishda shart emas" deb javob bergandim.
Endi shu savolning ikkinchi yarmiga o'taman: agar Docker'ga o'tishga qaror qilsangiz, bitta serverda uni qanday to'g'ri qilish kerak.
Chunki docker compose up -d bilan ishga tushirish oson, lekin bu hali production emas. Production degani — konteyner yiqilsa qayta ko'tariladi, log disk to'ldirmaydi, deploy paytida sayt uzilmaydi va bazani tiklash mumkin.
Docker qachon arziydi
Avval halol javob: bitta til, bitta xizmat, bitta baza bo'lsa — Docker sizga kam narsa beradi. systemd xizmati soddaroq va tezroq.
Docker ikkita holatda arziydi.
Birinchisi — bir nechta xizmat. Backend, frontend, baza, kesh, fon vazifalari uchun ishchi. Ularning har birini alohida systemd fayli bilan boshqarish tez orada chalkashadi.
Ikkinchisi — muhitni takrorlash. Lokal mashinangiz va server bir xil obrazni ishlatadi. "Menda ishlayapti" muammosi yo'qoladi.
Agar bu ikkisi sizga tegishli bo'lmasa, bu maqolani xatcho'p qilib qo'ying va oddiy yo'ldan boring.
Boshlang'ich compose fayli
Mana bitta serverda ishlaydigan minimal, lekin to'liq stack:
services:
db:
image: postgres:17-alpine
restart: unless-stopped
environment:
POSTGRES_PASSWORD_FILE: /run/secrets/db_password
POSTGRES_DB: app
volumes:
- db-data:/var/lib/postgresql/data
secrets:
- db_password
healthcheck:
test: ["CMD-SHELL", "pg_isready -U postgres"]
interval: 10s
timeout: 5s
retries: 5
api:
image: ghcr.io/madrimovdev/app-api:${TAG}
restart: unless-stopped
depends_on:
db:
condition: service_healthy
environment:
DATABASE_URL: postgres://postgres@db:5432/app
healthcheck:
test: ["CMD", "curl", "-fsS", "http://localhost:3000/health"]
interval: 15s
timeout: 3s
retries: 3
start_period: 20s
volumes:
db-data:
secrets:
db_password:
file: ./secrets/db_passwordBu faylda uchta narsa bor va ularning har biri muhim. Ularni birma-bir ko'rib chiqamiz.
Healthcheck — eng ko'p tashlab ketiladigan qism
restart: unless-stopped konteyner o'lganda uni qayta ko'taradi. Lekin eng yomon nosozlik konteyner o'lishi emas — u tirik, lekin ishlamaydigan holatda qolishidir.
Jarayon ishlab turibdi, port ochiq, lekin baza ulanishi uzilgan va har so'rov xato qaytaradi. Docker uchun hammasi joyida, chunki jarayon tirik.
healthcheck aynan shuni tutadi. /health endpointi esa haqiqiy tekshiruv qilishi kerak — kamida bazaga bitta yengil so'rov:
app.get('/health', async (c) => {
await db.execute(sql`select 1`)
return c.json({ ok: true })
})Agar /health shunchaki { ok: true } qaytarsa, u faqat HTTP server tirikligini tekshiradi — bu esa deyarli hech narsa demaydi.
Ikkinchi muhim nuqta — depends_on bilan condition: service_healthy. Usiz API baza tayyor bo'lishidan oldin ishga tushadi, migratsiya qulaydi va konteyner qayta-qayta ko'tarilishga urinadi.
start_period ham kerak: ilova ko'tarilishi vaqt oladi va shu vaqt ichida healthcheck xatolari hisobga olinmasligi kerak.
Log diskni to'ldiradi
Bu eng ko'p uchraydigan va eng kutilmagan nosozlik: bir necha oydan keyin server to'xtaydi, sabab esa log fayllari diskni to'ldirgani bo'ladi.
Docker standart holda log hajmini cheklamaydi. Buni har bir xizmatga qo'shish kerak:
logging:
driver: json-file
options:
max-size: "10m"
max-file: "3"Har xizmat uchun ko'pi bilan 30 MB. Buni yozib qo'ymaslik — kelajakdagi tunda ko'taradigan telefon qo'ng'irog'i.
Sirlarni environment'ga yozmang
environment ichidagi parol docker inspect bilan ko'rinadi va konteyner metama'lumotida saqlanadi.
Compose'da fayl asosidagi sirlar bor va ular yuqoridagi misolda ishlatilgan. Ko'p obrazlar _FILE qo'shimchali o'zgaruvchilarni tushunadi — masalan POSTGRES_PASSWORD_FILE.
O'z ilovangizda ham shu naqshni qo'llash oson:
const dbPassword = process.env.DB_PASSWORD_FILE
? await readFile(process.env.DB_PASSWORD_FILE, 'utf8')
: process.env.DB_PASSWORDSir fayllari serverda 600 huquqi bilan yotishi va git'ga hech qachon kirmasligi kerak.
Uzilishsiz deploy
Eng oddiy deploy shunday: docker compose pull && docker compose up -d. Muammosi — eski konteyner o'chadi, yangisi ko'tariladi, va orada bir necha soniya sayt ishlamaydi.
Bitta serverda buni to'liq nolga tushirish uchun oldida teskari proksi kerak. Men Traefik ishlataman — u konteynerlarni o'zi ko'radi va yangi konteyner sog'lom bo'lgandan keyingina unga trafik yo'naltiradi.
Minimal sxema:
api:
labels:
- traefik.enable=true
- traefik.http.routers.api.rule=Host(`api.example.com`)
- traefik.http.services.api.loadbalancer.server.port=3000Proksi va healthcheck birga ishlaganda deploy shunday ketadi: yangi konteyner ko'tariladi, healthcheck o'tadi, proksi trafikni unga buradi, eski konteyner o'chadi. Foydalanuvchi hech narsani sezmaydi.
Agar Traefik ortiqcha tuyulsa, oddiyroq yo'l ham bor: nginx'ni konteyner tashqarisida qoldirib, ikkita portni navbat bilan almashtirish. Lekin bu qo'lda qiladigan ish va xato ehtimoli yuqori.
Migratsiyani qayerda yurgizish kerak
Eng ko'p uchraydigan xato — migratsiyani ilova ishga tushishida yurgizish. Ikkita nusxa ko'tarilsa, ikkalasi bir vaqtda migratsiya boshlaydi.
To'g'ri yo'l — alohida bir martalik qadam:
docker compose run --rm api bun run db:migrate
docker compose up -dMigratsiya o'tsa deploy davom etadi, o'tmasa — to'xtaydi va eski versiya ishlab turaveradi. Bu aynan kerakli xatti-harakat.
Backup — eng muhim qism
Qolgan hamma narsani to'g'ri qilib, backupni unutish — eng qimmat xato.
Minimal yechim: kunlik dump, tashqi joyga nusxa, va tiklashni sinab ko'rish.
#!/bin/bash
set -euo pipefail
STAMP=$(date +%F)
docker compose exec -T db pg_dump -U postgres app | gzip > "/backup/app-$STAMP.sql.gz"
find /backup -name 'app-*.sql.gz' -mtime +14 -deleteUchinchi nuqta eng muhimi va eng ko'p tashlab ketiladigani. Sinalmagan backup — bu backup emas, bu umid. Kamida bir marta bo'sh bazaga tiklab ko'ring va sonlarni solishtiring.
Nimani qilmaslik kerak
Bir nechta narsa bor, ular vasvasa qiladi, lekin bitta serverda zarar keltiradi.
Bazani konteynerda saqlash — lekin volume'siz. Volume unutilsa, birinchi docker compose down -v butun ma'lumotni o'chiradi.
Kodni volume orqali ulash. Lokal ishlash uchun qulay, prod'da esa obraz nima ekanini noaniq qiladi. Prod'da faqat obraz ishlatilsin.
`latest` tegi. Qaysi versiya ishlab turganini bilmaysiz va orqaga qaytolmaysiz. Har deploy uchun aniq teg qo'ying.
Hamma narsani bitta konteynerga tiqish. Baza, ilova va nginx bitta obrazda — bu Docker'ni ishlatish emas, uni noto'g'ri ishlatish.
Yakuniy tekshiruv ro'yxati
Stackni prod deb atashdan oldin quyidagilarni tekshiring:
- Har bir xizmatda
restart: unless-stoppedbormi? - Har bir xizmatda haqiqiy
healthcheckbormi — nafaqat port tekshiruvi? - Log hajmi cheklanganmi?
- Sirlar
environmentda emas, faylda saqlanadimi? - Migratsiya alohida qadam sifatida yuradimi?
- Backup avtomatikmi va tiklash sinalganmi?
- Server qayta yuklanganda hammasi o'zi ko'tariladimi? (Buni sinash oson:
sudo reboot.)
Oxirgi punktni albatta bir marta sinang. Nazariy jihatdan ishlashi kerak degan tushuncha bilan yashash — bu ertami-kechmi kutilmagan tunda tugaydi.