RSC va Server Actions amalda: "use client" ni qayerga qo'yish kerak
React Server Components haqida ko'p yozilgan, lekin aksariyat maqolalar tushuntirishga urinadi. Men esa boshqa narsa haqida yozmoqchiman: bir yil davomida ular bilan ishlab, qaysi qoidalar amalda foydali chiqqani haqida.
Eng qisqa xulosa shunday: RSC'dagi butun murakkablik bitta qarorda jamlangan — `"use client"` ni qayerga qo'yasiz.
Chegara yuqoridan pastga qarab yuqumli
Birinchi va eng ko'p sarflanadigan bilim shu: "use client" bitta faylni emas, butun shoxni belgilaydi.
Agar komponentni mijoz komponenti deb belgilasangiz, u import qiladigan hamma narsa ham mijozga ketadi. Va ularning importlari ham. Zanjir pastga qarab cheksiz davom etadi.
Amaliy oqibati shunday. Sahifaning eng tepasida bitta kichik interaktiv element bor deylik — masalan mavzu almashtirgich. Agar siz "use client" ni layout darajasiga qo'ysangiz, butun sahifa mijozga ko'chadi.
To'g'ri yechim — chegarani iloji boricha pastga tushirish:
// app/[lang]/blog/page.tsx — server komponenti
import { LikeButton } from './like-button'
export default async function BlogPage() {
const posts = await getPosts() // serverda
return (
<main>
{posts.map((p) => (
<article key={p.slug}>
<h2>{p.title}</h2>
<LikeButton slug={p.slug} /> {/* faqat shu mijozda */}
</article>
))}
</main>
)
}// like-button.tsx
'use client'
export function LikeButton({ slug }: { slug: string }) {
const [count, setCount] = useState(0)
return <button onClick={() => setCount((c) => c + 1)}>{count}</button>
}Bu yerda faqat tugma mijozga boradi. Maqola matni, sarlavhalar, ma'lumot olish — hammasi serverda qoladi.
Nima uchun "use client" kerak bo'ladi
Ro'yxat qisqa va uni yodlab olish oson. Mijoz komponenti quyidagi hollarda kerak:
useState,useReducer,useEffectva boshqa hook'lar- Hodisa ishlovchilari:
onClick,onChange,onSubmit - Brauzer API'lari:
window,localStorage,IntersectionObserver - Faqat mijozda ishlaydigan kutubxonalar
Boshqa hamma narsa — server komponenti bo'lishi mumkin va bo'lishi kerak.
Teskari yo'nalishda ham foydali savol bor: bu komponent interaktiv emasmi? Interaktiv bo'lmasa, unga mijozda hech qanday ish yo'q.
Ma'lumotni qayerdan olish kerak
RSC'ning eng katta amaliy foydasi — ma'lumot olish uchun API endpoint yozish shart emasligi.
Ilgari oqim shunday edi: komponent useEffect da fetch qiladi, u /api/posts ga boradi, u baza bilan gaplashadi. Uch qatlam.
Endi server komponenti to'g'ridan-to'g'ri so'raydi:
export default async function Page() {
const posts = await db.select().from(postsTable)
return <PostList posts={posts} />
}Oraliq qatlam yo'q. Bu kodni kamaytiradi va bitta xatolik manbasini olib tashlaydi — API va komponent orasidagi tip nomuvofiqligi.
Muhim tafsilot: bu kod faqat serverda ishlaydi, shuning uchun bazaga to'g'ridan-to'g'ri murojaat qilish xavfsiz. Lekin shu sababdan ehtiyot bo'lish kerak — server komponentidan mijoz komponentiga uzatilgan har qanday ma'lumot foydalanuvchiga ko'rinadi. Foydalanuvchi obyektini butunligicha uzatmang, kerakli maydonlarni tanlang.
Server Actions: qachon to'g'ri
Server Actions — bu forma yuborishni API yozmasdan bajarish usuli.
async function addComment(formData: FormData) {
'use server'
const text = formData.get('text') as string
await db.insert(comments).values({ text })
revalidatePath('/blog')
}
export function CommentForm() {
return (
<form action={addComment}>
<textarea name="text" />
<button type="submit">Yuborish</button>
</form>
)
}Bu chiroyli, va oddiy formalar uchun men uni ishlataman.
Lekin ikkita joyda men baribir oddiy route handler yozaman.
Birinchisi — javob kerak bo'lganda. Server Action natijani qaytarishi mumkin, lekin oqim murakkablashsa (validatsiya xatolari, qisman muvaffaqiyat, progress) oddiy endpoint tushunarliroq bo'ladi.
Ikkinchisi — tashqi iste'molchi bo'lganda. Mobil ilova yoki boshqa xizmat sizning API'ingizga murojaat qilsa, Server Action ularga foydasiz. U faqat sizning sahifangiz uchun.
Muhim eslatma: Server Action — bu ochiq HTTP endpoint, shunchaki yashiringan. Unda albatta autentifikatsiya va validatsiya bo'lishi kerak. "Bu faqat mening formadan chaqiriladi" degan taxmin noto'g'ri.
Bitta sahifani dinamik qilib qo'yadigan tuzoq
Endi eng qimmat saboqqa o'taman.
Mening blogimda maqolalar ISR bilan ishlashi kerak edi: sahifa oldindan generatsiya qilinadi va besh daqiqada bir yangilanadi. Kodda bu sozlangan.
Keyin men o'lchab ko'rdim va ma'lum bo'ldiki, birorta ham sahifa oldindan generatsiya qilinmayapti. Hammasi har so'rovda qaytadan quriladi.
Sabab kutilmagan joyda edi: eng yuqori layout'da headers() chaqirig'i bor edi. U til sozlamasini o'qish uchun ishlatilardi.
Qoida shunday: headers(), cookies() yoki searchParams — bularning bittasi ham daraxtning istalgan joyida chaqirilsa, butun shox dinamik bo'ladi. Statik generatsiya imkonsiz bo'lib qoladi, chunki so'rovni ko'rmasdan javobni tuzib bo'lmaydi.
Eng yomoni — bu jimgina sodir bo'ladi. Xato yo'q, ogohlantirish yo'q. Sizning ISR sozlamangiz o'z joyida turadi, shunchaki hech qachon ishlamaydi.
Shuning uchun bitta amaliy maslahat: bun run build chiqishini har safar o'qing. U qaysi marshrut statik, qaysi biri dinamik ekanini ro'yxat qilib beradi. Bu ro'yxat kutganingizdan farq qilsa — sababini darhol qidiring.
Mening holatimda yechim headers() ni layout'dan olib tashlash edi. Buni qilmaganman — sabab oddiy: blog sahifalari baribir tez ishlaydi va dinamik bo'lgani menga zarar keltirmaydi. Lekin muhimi — men buni bilaman. Noaniqlik yo'q.
Amaliy tavsiyalar
Bir yillik ishdan keyin qoladigan qisqa ro'yxat:
- Standart holat — server komponenti.
"use client"faqat aniq sabab bo'lganda qo'yiladi. - Chegarani iloji boricha pastga tushiring. Sahifa emas, tugma mijoz komponenti bo'lsin.
- Mijoz komponentiga faqat kerakli maydonlarni uzating, butun obyektni emas.
- Server Action — oddiy formalar uchun. Murakkab oqim yoki tashqi iste'molchi bo'lsa, route handler yozing.
- Har bir Server Action'da autentifikatsiya va validatsiya bo'lsin.
- Build chiqishidagi statik/dinamik ro'yxatini o'qing. Kutilmagan dinamik marshrut — bu tekshirish kerak bo'lgan signal.
Oxirgi punkt eng ko'p vaqt tejaydi, chunki RSC'dagi xatolarning aksariyati xato bermaydi — ular shunchaki kutilgan optimizatsiyani jimgina o'chiradi.